|
ការអប់រំអាចជំរុញ ការអភិរក្ៃសសត្វព្រៃ
Posted: 27th July 2006
ព្រះវិហារកាតូលិក លើភ្នំបូគោ
|
ុភ្នំពេញ(C.S.C)៖ បន្ទាប់ពីជាច្រើនឆ្នាំនៃសង្គ្រាមស៊ីវិល ប្រទេសកម្ពុជានៅសល់ផ្ទៃដីព្រៃឈើប្រមាណពី៣៥% ទៅ ៦០% និងផ្តល់ជាជម្រកដល់សត្វព្រៃដ៏កម្រៗ ដូចជា ខ្លាដំបង ខ្លាឃ្មុំព្រះអាទិត្យ ដំរីអាស៊ីជាដើម។ សម្រាប់លេខនេះ អ្នកនាំសារ បានជួបសម្ភាសន៍ជាមួយលោក ស៊ឺ ទេវី មន្ត្រីគម្រោងនៃអង្គការសង្គ្រោះសត្វព្រៃកម្ពុជា ស្តីអំពីកម្មវិធីអង្គការប្រឈមទៅនឹងគ្រោះវិនាសផុតពូជរបស់សត្វព្រៃក្នុងខ្លឹម សារដូចតទៅ៖
អ្នកនាំសារ៖ តើកម្មវិធីសំខាន់របស់អង្គការសង្គ្រោះសត្វព្រៃមានអ្វីខ្លះ?
លោកស៊ឺ ទេវី៖ យើងមានកម្មវិធីអប់រំផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងបរិស្ថានដល់ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ព្រៃ និងប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការអភិរក្សសត្វព្រៃ ការការពារព្រៃឈើ និងការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិឲ្យបានគង់វង្សយូរអង្វែង។
អ្នកនាំសារ៖ តើហេតុអ្វីអង្គការផ្តោតទៅការអប់រំផ្សព្វផ្សាយទៅវិញ?
លោកស៊ឺ ទេវី៖ យើងប្រកាន់កម្មវិធីនេះ ទីមួយ ដោយសារសព្វថ្ងៃ ប្រជាជនយើងនៅមានការយល់ដឹងតិច ទន្ទឹមនឹងតំរូវការជាច្រើន របស់គាត់។ ទីពីរ នៅកម្ពុជា ក៏មិនទាន់មានការរៀបចំពីយន្តការដកហូតយកផល ឬអនុផលព្រៃឈើ សត្វព្រៃឲ្យបានត្រឹមត្រូវនៅ ឡើយទេ។ ទីបីនោះ គឺច្បាប់របស់យើងមិនទាន់មានប្រសិទ្ឋភាព ១០០% ក្នុងការគោរពទេ។ ដូច្នេះយើងមានតែ អប់រំផ្សព្វផ្សាយដល់ ប្រជាជនដើម្បីឲ្យពួកគាត់ចូលរួមអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ មានសត្វព្រៃនេះជាដើម។ សូមឲ្យធ្វើការសម្គាល់បន្តិចថា ការអភិរក្សនេះ មិនមែនមានន័យថា ហាមមិនឲ្យប្រើប្រាស់នោះទេ តែឲ្យប្រើប្រាស់ក្នុងចំនួនមួយកំណត់ ដើម្បីឲ្យធនធានមានលំនឹង និងអាចរីកសាយភាយទៅមុខទៀត។
អ្នកនាំសារ៖ តើសត្វព្រៃកម្រៗអ្វីខ្លះដែលកំពុងទទួលការគំរាមកំហែងផុតពូជនៅប្រទេសកម្ពុជាយើង?
លោកស៊ឺ ទេវី៖ថនិកសត្វសំខាន់ៗ ដែលកំពុងតែទទួលការគំរាមកំហែង ខ្លាំង មានដូចជា ខ្លាគ្រប់ប្រភេទ ដំរី ទន្សោង ក្របីព្រៃ គោព្រៃ ។ល។ ពពួកថនិកសត្វទាំងនេះច្រើនចូលចិត្តរស់នៅក្នុងព្រៃស្រោង ដែលមានដើមឈើខ្ពស់ៗ និងមានស្មៅ ឬរុក្ខជាតិនៅខាង ក្រោមដែលជាចំណីរបស់ពួកវា។
អ្នកនាំសារ៖ តើសត្វព្រៃដែលទទួលការគំរាមកំហែងនេះ បណ្ដាលមកពីកត្តាអ្វីខ្លះ?
លោកស៊ឺ ទេវី៖ យើងឃើញថា ការបាត់បង់សត្វព្រៃ ទីមួយ គឺដោយសារតម្រូវការចាំបាច់នៅក្នុងគ្រួសាររបស់ ប្រជាពលរដ្ឋចាប់យក មកធ្វើពិធីបុណ្យតាមប្រពៃទំនៀមទំលាប់។ ទីពីរ គឺ តម្រូវការទីផ្សារ។ ឈ្មួញដែលមកពីក្រៅតំបន់ទៅទាក់ទងជាមួយគាត់ផ្ទាល់ ដើម្បីទិញសត្វសំខាន់ៗ។ ចំណែកព្រៃឈើ ក៏ឈ្មួញទុច្ចរិតកាប់ដោយខុសច្បាប់យកទៅលក់។ ដូច្នេះព្រៃឈើថយចុះ សត្វព្រៃថយចុះ ព្រោះបាត់ជម្រក។ ម្យ៉ាងវិញទៀត កំណើនប្រជាជនធ្វើឲ្យការសង់ផ្ទះ ឬលំនៅឋានកើនឡើង។ ពេលណាពួកគាត់ ឬអ្នកណាផ្សេងៗ រានដីព្រៃ ក៏ធ្វើឲ្យចំនួនសត្វព្រៃត្រូវថយចុះផងដែរ។
អ្នកនាំសារ៖ តើអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគួរតែធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឲ្យការអភិរក្សមានប្រសិទ្ឋភាព?
លោកស៊ឺ ទេវី៖ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានត្រូវមានស្មារតីសហការ និងធ្វើសាមគ្គីភាពជាមួយនឹងប្រជាជនដើម្បី បង្ក្រាបបទល្មើសផ្សេងៗ ដែល មាននៅក្នុងតំបន់របស់គាត់។ ធ្វើដូចច្នេះ ប្រជាជននឹងមានជំនឿចិត្តជាមួយអាជ្ញាធរដែនដី មានភាពកក់ក្តៅ និងយល់ថា អាជ្ញាធរមាន ទំនួលខុសត្រូវ។
អ្នកនាំសារ៖ ប្រសិនបើសត្វព្រៃនៅគង់វង្ស តើវាផ្តល់ផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះដល់សង្គម?
លោកស៊ឺ ទេវី៖ នៅក្នុងបរិស្ថាន ជីវៈចំរុះមានសារសំខាន់ណាស់។ រចនាសម្ព័ន្ឋព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ តែងពឹងពាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ដែលធ្វើឲ្យមានលំនឹងនៅក្នុងធម្មជាតិ។ ព្រៃឈើជាជម្រក។ សត្វព្រៃជាអ្នកសាយភាយគ្រាប់ដែលធ្វើឲ្យព្រៃឈើដុះដាលច្រើន ឡើងៗ។ បើព្រៃឈើនៅគង់វង្ស ធាតុអាកាស កម្ពៅ សំណើម ឬរបបទឹកភ្លៀងក៏ទៀតទាត់។ នេះធ្វើឲ្យជីវិតភាពរបស់នៅរបស់ ប្រជាជនបានល្អ ប្រសើរទៀតទាត់។ ម្យ៉ាងទៀត ព្រៃឈើសត្វព្រៃអាចទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ភ្ញៀវទេសចរណ៍ ឲ្យទៅទស្សនាបាន ដែរ ដែលធ្វើឲ្យប្រជាជនអាចរកចំណូលបាន។ សេដ្ឋកិច្ចជាតិក៏រីកចំរើនតាមរយៈទេសចរណ៍ធម្មជាតិ។
អំពីឧទ្យានជាតិព្រះមុនីវង្ស ហៅភ្នំបូកគោ
ឧទ្យានជាតិនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះរាជក្រិត្យរបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ និងបានទទួលស្គាល់ដោយរាជរដ្ឋាភិ បាលកម្ពុជានៅថ្ងៃទី ០១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៩៣ ។
ឧទ្យានជាតិភ្នំបូកគោគឺជាតំបន់ការពារមួយក្នុងចំណោមតំបន់ការពារធម្មជាតិ ទាំង ២៣ កន្លែង នៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជា។ ដោយមានផ្ទៃដី ១៤០ ០០០ ហិចតា ឧទ្យានជាតិនេះលាតសន្ឋឹងលើខេត្តបួននៅភាគខាងត្បូងប្រទេស មានខេត្ត កំពត កំពង់ស្ពឺ កោះកុង និងក្រុងព្រះសីហនុ។ ឧទ្យានជាតិនេះ គឺជាជំរកសត្វ ដែលជាទីអាស្រ័យដល់ពួករុក្ខជាតិ និងសត្វ ព្រៃជាច្រើនប្រភេទ។ វាជាតំបន់ ដែលប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាង ដូចជាការអភិរក្សធនធានជីវៈចម្រុះ ផ្តល់កន្លែងសំរាកលំហែ និងជាតំបន់សិក្សា ស្រាវជ្រាវជាដើម។
ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ
ឧទ្យានជាតិភ្នំបូកគោ ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃជួរភ្នំក្រវាញ និងជួរភ្នំដីរីរមាល។ វាគឺជាតំបន់មួយដែលគ្របដណ្ដប់ដោយភ្នំ តូចៗជា ច្រើន ដែលមានផ្ទៃខ្ពស់នៅទិសខាងជើង និងខាងកើត និងមានចំណោតនៅទិសខាងលិច និងទិសនិរតី ដែល ងាយ ស្រួលក្នុងការចំនាត់ថ្នាក់ឧទ្យានធម្មជាតិក្នុងការការពារពីការទន្ទ្រានពីផ្នែកផ្សេងៗ។ ស្ថានភាពផ្ទៃដី គឺមានកម្ពស់ពី ១០ ទៅ ១០៧៩ ម៉ែត្រ លើនីវ៉ូសមុទ្រ។ នៅក្នុងឧទ្យានជាតិ មានស្ទឹងមួយ យ៉ាងសំខាន់ឆ្លងកាត់មួយគឺ ស្ទឹងទឹកឈូរ។
អាកាសធាតុ
ដោយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ត្រូពិច ភ្នំបូកគោទទួលអាកាសធាតុម៉ូសុង ដែលមានរដូវពីរផ្សេងគ្នាគឺ រដូវប្រាំងក្តៅចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ដល់ខែឧសភា និងរដូវត្រជាក់ជាមួយនឹងភ្លៀងព្យុះចាប់ ពីខែឧសភា ដល់ខែតុលា។ មានខ្យល់ជាញឹកញាប់ និងមានភ្លៀង ធ្លាក់ប្រចាំឆ្នាំ ១៨១៣ ម. ម ។ អាកាសធាតុនៅតំបន់ខ្ពស់មានពី ៦ ទៅ ១០ អង្សា គឺត្រជាក់ជាងតំបន់ឆ្នេរ។ ហើយវាមានអាកាសធាតុប្រែប្រួលមធ្យមពី ១០ អង្សា ចាប់ពីខែកក្កដា ទៅដល់ ២១ អង្សា ពេញមួយរយៈពេលប៉ុន្មានខែនៅសល់ក្នុងមួយឆ្នាំ។
ស្ថានជីវចម្រុះ
នៅក្នុងឧទ្យានព្រះមុនីវង្ស ហៅភ្នំបូកគោក មានវត្តមានថនិកសត្វជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា ដំរី ខ្លាដំបង ខ្លាផ្សេងៗ ខ្លាឃ្មុំសាមបា គោព្រៃ និងប្រភេទខ្លាឃ្មុំជាច្រើនទៀត ។ល។ ដែលកំពុងរស់រានមានជីវិតនៅក្នុងចំណោមក្រុម សត្វដែលគួរឲ្យ ចាប់អារម្មណ៍ គឺពួកសត្វទោច។ សត្វស្លាបជាង ៣០០ ប្រភេទ ត្រូវបានរំពឹងថា មានវត្តមាននៅទីនោះផងដែរ។ ចំណែក ប្រភេទសត្វដែលអាចរស់នៅលើទឺក និងលើគោកមានចំនួន ៧ ប្រភេទ ដែលត្រូវបានកំណត់ទុកទៅក្នុងប្រភេទសត្វល្មូន ផ្សេងៗគ្នា។ ចំណែកប្រភេទរុក្ខជាតិបៃតងក៏មានច្រើនប្រភេទនៅទីនោះផងដែរ។
លោកបូជាចារ្យ អ៊ុន ស៊ុន៖ "ការលោភលន់ជាអំពើដែលខុសពីព្រះទ័យព្រះជាម្ចាស់" ព្រះជាម្ចាស់បានបង្កើតធម្មជាតិ សំរាប់ឲ្យមនុស្សធ្វើជាម្ចាស់លើរបស់ទាំងនោះ។ នៅពេលពួកគេទទួលបានត្រូវចេះថែរក្សា ដែរ ដោយមិនត្រូវបំផ្លាញរបស់ទាំងនោះឡើយ។មានន័យថា យើងមានព្រះជាម្ចាស់លើសត្វ និងលើអ្វីៗដែលមានហើយយើងត្រូវចេះថែក្សារបស់ទាំងនោះដូចជាយើងប្រើប្រាស់សត្វជាអាហារក៏យើងមិនត្រូវបំផ្លាញ ដោយមិនពិចារណាដែរ ទោះយើងមានសិទ្ឋិលើពួកគេក៏ដោយ។ សព្វថ្ងៃនេះសត្វព្រៃកាន់តែហិនហោចទៅៗ មកពីការយល់ដឹង ការគ្រប់គ្រងគ្មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ ភាពអនាធិបតេយ្យគ្មាន ការការពារ ដោយគិតតែពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងសេចក្តីត្រូវការ។ នេះជាចំនុចខ្សោយដែលធ្វើឲ្យសត្វព្រៃ និងសម្បត្តិធម្ម ជាតិត្រូវបានបាត់បង់។ បញ្ហានេះទាក់ទងនឹងកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋនិងប្រជាពលរដ្ឋដែលត្រូវចូលរួមក្នុងការថែរក្សាការពារ សម្បត្តិរួមទាំងនោះ។ តើពួកគេគួរតែបញ្ឈប់ ឬនៅធ្វើបន្ត ? នេះគឺអាស្រ័យទៅលើពួកគេផ្ទាល់។ ពួកគេត្រូវការឈប់បើគិតថា ធនធានទាំងនោះ សំខាន់សំរាប់ការផ្តល់ជាតម្លៃដល់ប្រទេសជាតិ។ ព្រះជាម្ចាស់បង្កើតនុស្សលោកឲ្យរស់នៅលើលោកនេះទាំងអស់គ្នា ឲ្យ មានទីជំរក មានចំណីអាហារ តែបើមនុស្សបំផ្លាញ មនុស្សលោភលន់ ប្រើប្រាស់ទៅតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់បាននោះ គឺជាអំពើ ដែលខុសពីព្រះទ័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់។
Article Source: ការិយាល័យផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានកាតូលិក កម្ពុជា
|
Print this page
Reflection #309